Prof. Dr. Sinan Alçın

segui il tuo corso e lascia dir le genti

Kriz ve Gündelik Hayat


Dünya Bankası uyarıyor, IMF uyarıyor; Türkiye büyük bir krizin eşiğinde. Sermayenin organik iktisatçıları da görev bilirmişçesine “kötü senaryolar” çizmeye başladılar. Namuslu toplum bilimcilerin son kaç yıldır söylediklerini farklı bir dille şimdilerde kendileri ifade ediyorlar. Emekten yana sosyal bilimciler ve iktisatçılar özellikle son iki yıldır bağırıyor: “Kapitalizmin en derin krizlerinden biriyle karşı karşıyayız” diye. Bu sese karşılık burjuvazi bir gülmeceyle karşılık veriyor: “Marksistler, son 2 krizin 5’ini doğru bildiler” diye.
Bugün gelinen nokta, ne gerçek üretimin 11 katını aşmış finans piyasalarının zararlarının, göz göre göre halka fatura edilmesi gerçeğini ne de hızla tükenen ülke ekonomilerini açıklamıyor.
Gerçek tam da hayatın içerisinde…
Geçtiğimiz Cumartesi günü katıldığım bir panelde, Sendikaya üye olması sebebiyle Desa’da işten atılan Emine Arslan ablamın anlattıkları Marks’ın bahsettiği “gerçek boyunduruk”u tüm çıplaklığıyla gözlerimizin önüne serdi. Emine Arslan’ın tüm anlattıkları üzerinden, ben pantolonuma taktığım kemerden, elimde taşıdığım çantadan tiksindim. Çok şey değil; insanca yaşayacak bir gelir ve insanca çalışacak koşulların bile ne kadar uzakta olduğunu bir kez daha gözlemledim.
Hafta ortasında, her zaman gittiğim erkek kuaförüne gittim. Saçlarımı kestirmek için. Saçımı kesen berber gitmiş sanki bambaşka bir insan gelmişti yerine. Soğuk ve kaygılı bakıyordu gözleri. “Neyin var?” dedim. “Hocam sorma, buradaki son günüm bugün” dedi. “Neden?” dedim. “Hocam, patron işten çıkartıyor beni, kriz varmış. Onun için eleman sayısını azaltmaları gerekiyormuş” dedi. İki yazı önce değindiğim “Kriz edebiyatı”nın somutlaşmış halini yaşayarak gördüm.
Perşembe akşamı erken bir saatte, Boğaziçi köprüsü yolunda Avrupa yakasına geçmeye çalışan biri olarak; “neden bu kadar trafik var bu saatte?” sorusunu sorarken kendime, köprünün orta yerinde birçok polis arabası gördüm. Elbette bu görüntüyü tamlayan başka bir görüntü daha vardı: 30’lu yaşlarda (sermayenin “aktif nüfus” tanımlamasına uygun) bir adam köprünün parmaklıklarında; deniz tarafındaki gövdesiyle, belkide son sigarasını içiyordu.
Tuzla’da “kanlı” tersanelerin sahipleri bu hafta bir araya geldiler. İman tazelediler. “Kriz var, işçi çıkartmalıyız” dediler. Kararlılıklarını göstermek için 1000 işçinin işine hemen son verdiler. Bin işçinin, bin tane karısı ve binlerce çocuğu evde çorbasız kaldı, kalemsiz kaldı.
Dün derste mezun olmaya namzet öğrencilerimle sohbet ettim. “Çocuklar, biraz tadını çıkartın son senenizin” dedim. Biri kalktı içlerinden. En çalışkanı. Gözleri en ferfecir olanı. Dedi ki, “Hocam, şimdi Üniversitede kendimizi ve ailemizi avutuyoruz, ama biliyoruz ki, okul bittiğinde bahanemiz ve işimiz olmayacak”.
Ekonomik krizin, televizyon ekranlarında ve burjuva basınında akan, “günlük” ve “istatistiksel” görüntülerinin ötesinde “gündelik hayat” bize gerçeği yansıtıyor. Yıllardır borcuna borç katarak günlük faaliyetini sürdüren küçük esnafta, yıllar geçtikçe geliri azalan işçide biliyor ki, yaşadığımız buhran bizi yoksullaştırıyor, köreltiyor, azaltıyor.
“Kriz kimin krizi?”. Bu soruya son birkaç ayda çok fazla muhatap oldum. Cevabım hep aynıydı: “Kriz sermayenin krizidir”. Ama, bir başka gerçek daha var, işçi, emekçi ve yoksul halk kesimlerini ilgilendiren. O da şu; sermayenin krizine işçi sınıfının ve onun öz örgütlerinin krizleri de eşlik etmiştir. Bu gerçeği kabul etmeden, krize karşı atılan her adım eksiktir.
KESK-DİSK-TMMOB-TTB ve Çiftçi-Sen’in bağlı sendika şubelerinde tartışmadan, adeta “iş bitiricilikle” açıkladığı; “ulusal kalkınmacı” ve “kapitalist plancı” program bunun en somut örneğidir.
Neyse ki, sınıftan yana bazı sendikalar, emekçiler adına “programcılık” yapmak ve bu programları akademisyenlere ısmarlamak yerine, “somut talepler” üzerinden mücadele dinamiklerini tartıştırlar. Birleşik Metal İşçileri Sendikası’nın sendika temsilcileri ve bilim insanlarıyla tartışarak oluşturduğu “Mücadele ve Talepler Programı” ve Limter-İş’in açıkladığı talepler, işçi sınıfı, emekçiler ve yoksul halk kesimleri için mücadelenin yönünü de çizdi.
Şimdi; Kıraç’ta, Topkapı’da, Bursa’da, İçerenköy’de yerel olarak örgütlenen, “Krize Karşı Dayanışma Platform”ları ve DİSK, KESK ve diğer bazı demokratik kitle örgütlerinin destek vererek tüm ülkede örgütledikleri, 15 Kasım “Oturma Eylemleri” ve 29 Kasım’da Ankara’da düzenlenecek “”Krize, İşsizliğe, Yoksulluğa ve Zamlara Karşı Emek, Barış ve Demokrasi Mitingi” krize karşı “gündelik hayatın” ne ifade ettiğini daha net bir biçimde anlatacaktır.
Evrensel-Ekonomik Perspektif-15 Kasım 2008

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 13/08/2009 by in Köşe Yazıları and tagged .
Follow Prof. Dr. Sinan Alçın on WordPress.com
%d blogcu bunu beğendi: