Prof. Dr. Sinan Alçın

segui il tuo corso e lascia dir le genti

Kayıt Dışına Akıldışı Yaklaşımlar


Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) açıkladı; kayıt dışı istihdam artıyor. Bu haberin hemen ardından Maliye Bakanlığı, “Kayıt Dışı Ekonomiyle Mücadele Stratejisi Eylem Plânı” adıyla; gerçekleştirdiği SWOT analizinin belli başlıklarını kamuoyuyla paylaştı. Başlığı ilk duyduğunuz anda şaşırıyorsunuz. Hem mücadele hem eylem hem de plân. Başlık böyleyse gerisini siz düşünün artık…
Fıkrayı bilirsiniz; bir gün Nasreddin Hoca’nın evinden sesler gelir ve komşusu koşarak gider. Kapıyı çalıp sorar Nasreddin Hocaya: “Hoca efendi ne sesiydi o öyle?. Nasreddin Hoca sakin bir biçimde cevap verir: “Kavuğum merdivenlerden yuvarlandı”. “Aman hocam nasıl olurda bir kavuk bu kadar ses çıkartır?”der komşu. Nasreddin cevap verir: “Kavuğun içinde bende vardım”.
Ama anlaşılan o ki, bu kez kavuk boş kalmış.
Öncelikle, analiz sonuçları iddia edildiği gibi plân niteliğinde değildir. Kayıt dışı ekonominin bazı görünür sebepleri ve kayıt dışı olanın kayıt içine alınması için yapılması gerekenler konusunda, -birbirinin benzeri- öneriler sıralanmış.
İşte bu önerilerden bazıları;
-Kayıt dışı ekonomiyle mücadele devlet politikası olarak benimsenmeli.
-Sürekli bir çalışma grubu oluşturulmalı.
-Mücadele, kararlı ve sürekli olmalı.
-Kurumlar arası işbirliği ve eşgüdüm sağlanmalı.
-Toplumsal mutakabat sağlanmalı ve güçlendirilmeli.
En basit anlamda plân, yapılacak bir işin önceden tasarlandığı ve neyin, ne zaman ve nasıl yapılacağının gösterildiği taslaktır. Oysaki, açıklanan “plân”da sadece temenni ve dilekler mevcuttur. Hatta bu temenni ve dileklerin kime yönelik olduğu belli bile değildir.
Hal böyle olunca şunu söylemekte sakınca yok ki, bu plân kayıt dışıdır. Sadece kayıt dışı olsa iyi aynı zamanda akıldışıdır.
Plân kısmını bir yana bırakırsak, kayıt dışı ve yasa dışı ekonomik faaliyetlerin kapitalist üretim ilişkilerinden doğup geliştiğini söyleyebiliriz. Sermaye birikimi, mevcut yasal zemin içerisinde istenen hızla oluşamaz. Bu durumda da kapitalistler, bazen yasa dışı bazen de kayıt dışı, çoğu zamanda her iki yolu kullanarak sermaye birikimlerini artırırlar. Kapitalist üretim ilişkilerini değiştirmeye niyetlenmeyen iktidarların bu konuda söyleyecekleri ise “akıldışı” olmaya devam edecektir.
Kapitalist dünya ekonomilerinde uygulama olanağı bulunan neo-liberal politikaların temel hedefi, sermaye birikimi önündeki tüm engellerin ortadan kalkmasıdır. Bu amaca yönelik olarak, sermaye en rahat artı-değer sömürüsü gerçekleştirebileceği “kayıt dışı” alanlara yönelmektedir. Bu alanlar, geç kapitalistleşen ülkeler için aynı zamanda rekabet alanlarıdır. Geç kapitalistleşen ülkeler kendi ülkelerinin daha kayıt dışı olduğunu ispatladıkça daha fazla sermayeyi ülkelerine çekerler. Bu durumda üretilen tek bir metada, birçok ülkedeki işçi ve emekçilerin alın teri bulunur. Büyük fabrikaların etrafında, o fabrikalara fason üretim yapan irili ufaklı yüzlerce atölyede kayıt dışı sömürü çarkları döner. Böylelikle, en kayıt içi gözüken üretim bile kendinden daha büyük kayıt dışı alanlar yaratır.
İstihdam ve yatırım kararlarını tamamen özel kesim sermayenin insafına bırakan ve bu kesimi çeşitli “kıyak”larla destekleyenler, kayıt dışı ekonomik faaliyetin artmasının birinci derecede sorumlusudur.
Esnek çalışmanın dayatıldığı, taşeronlaştırmaya göz yumulduğu, ülke dışındaki “kara para”nın aklandığı, işçi sınıfı ve emekçilerin kazanılmış sosyal ve ekonomik haklarına kapitalistlerin “ayakları altındaki çakıl taşları” olarak bakıldığı, iş garantisi verilmesi gereken geniş yoksul halk kesimlerine “sadaka” dağıtıldığı bir ekonomik düzende kayıt dışına çözüm önerileri sıralamak olsa olsa “büyüklere masallar”dır.
Evrensel-Ekonomik Perspektif-13 Aralık 2008

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 13/08/2009 by in Köşe Yazıları and tagged .
Follow Prof. Dr. Sinan Alçın on WordPress.com
%d blogcu bunu beğendi: