Prof. Dr. Sinan Alçın

segui il tuo corso e lascia dir le genti

Çarklar Dururken…


Burjuva iktisatçıları 2008’in ekonomik hesabını kapatmadan 2009 tahminlerine başladılar bile. 2008 başında ne tahmin ettilerse tersi çıktı. 2009 içinde şimdilerde –silik uçlu kalemle- çizmeye çalıştıkları iyimser tablonun da gerçeğin yakınından bile geçmeyeceği aşikâr.
Üretim ve dolaşım süreçleri ve bunlara bağlı olarak ortaya çıkıp gelişen toplumsal ilişkiler bütününü göz ardı edip, kutsal ve hayali “piyasa”lar üzerinden güven(?) veren tahminlerde bulunmak ortodoks iktisadın bilim değil dogma olduğunun da kanıtıdır.
Kapitalist ekonomik sistemin iflah olmaz savunucularının “bugün”ü teğet geçip 12 ay sonra neler olacağına dair önermelerde bulunmalarının en önemli sebebi; bugünün gerçeğini anlaşılmaz kılmaktır. Anlaşılmaz olan gerçek aynı zamanda yok sayılan gerçek olmaktadır. Böylelikle, geniş halk kesimlerinin her geçen gün ağırlaşarak yaşadıkları yoksullaşma sürecine yabancılaşmaları ve itikat kültürünü sürdürmeleri sağlanır.
Birkaç yıl önce katıldığım bir panelde, dinleyicilerden biri söz aldı ve bir hikâye anlatmaya başladı: “…adam eşeğini İstanbul’a götürüyormuş ve…” . Tam o sırada başka bir dinleyici müdahale etti: “eşeği nereden getiriyormuş?”.
Eşeğin nereye gittiğini anlamlandıracak eşeğin nereden geldiği idi aslında. O gün salonda gülümseme yaratan bu diyalogu konumuza çevirelim. 2009 yılında ekonomide neler olacağını anlamak için 2008’e bakmak gerekir.
Peki ne oldu “krizin teğet geçtiği” ve “hamdolsun krizin fazla dokunmadığı” 2008 yılında? İşte birkaç resmi veri:
– TÜİK’in açıkladığı Aylık Sanayi Üretim Endeksine göre, 2008 yılı Kasım ayında bir önceki yılın aynı ayına göre sanayi üretimi yüzde 13,9 azaldı. Yani çarklar duruyor. Ekonominin itici gücünü oluşturan sanayideki bu küçülme toplam üretiminde hızlanarak azalacağının en önemli göstergelerindendir.
– Otomotiv ihracatı Aralık 2008 itibariyle yıllık bazda yüzde 45,4 oranında düştü. Otomotiv sanayindeki ihracatın azalması, bu alandaki üretiminde azalacağını gösterir. Otomotiv sektörü ekonomik gelişmelerden en hızlı etkilenen sektördür. Bu alanda ortaya çıkan daralma hızla diğer sektörleri de etkisi altına almaktadır.
– Merkez Bankası tarafından bankalara duyurulan toplam karşılıksız çek sayısı, 2008 yılında, bir önceki yıla göre yüzde 13,4 artarak 9 milyon 586 bin 765 adede çıktı. Buradan, çek ile ekonomik faaliyetlerinin finansmanını yönetmeye çalışan küçük esnafında hızla iflasa sürüklendiğini görüyoruz.
– Enflasyon 2008’i yüzde 10,06 ile tamamladı. Enflasyon böylelikle hükümetin yüzde 4’lük hedefini 2.5 katına çıktı. Elbette gerçek enflasyon açıklanan bu resmi oranın çok üzerindedir. Ancak, bu haliyle bile, hem üretimdeki düşüş hem enflasyonun bir arada yaşanması stagflasyon durumunun yaşanmaya başladığını gösteriyor. Stagflasyon, enflasyon ve durgunluğun bir arada yaşandığı durumdur. Yani bir taraftan fabrikalar kapanır, işçiler ve emekçiler işsiz kalır, halkın alım gücü zayıflar diğer taraftan da fiyatlar hızla artar. Fiyatlardaki artışla birlikte gelir kaybının da arttığı bu dönem temel tüketim mallarının bile geniş halk kesimleri tarafından alınamadığı yoksulluk ve açlık durumunu yaygınlaştırır.
– Ekonomik krizin işsizliğe yansıması İşsizlik Sigortası Fonu (İSF) rakamlarında da kendini iyice göstermeye başladı. Aralık ayında 59 bin kişi kendi isteği dışında işini kaybettiğini belirterek fona başvururken; 193 bin kişi de fondan işsizlik ödeneği aldı. Kasım ayıyla aralık ayı arasında işsizlik ödeneği alanların sayısında 30 bin kişilik bir artış yaşandı. Kasım ayında fondan ödenek alanların sayısı 165 bin kişi civarındaydı. Son 1 yılda ise, işsizlik sigortası ödeneğini almak zorunda kalanların sayısında yüzde 90’ı aşkın bir artış oldu.
Mevcut ekonomik durum; üretim çarklarının durduğu, halkın işsiz ve aşsız kaldığı bir süreci yansıtmaktadır. 2009 yılının bütününde, 2008’den devralınan krize dair bu ilk göstergelerin ağırlaşarak devam edeceğini söyleyebiliriz. Bu noktada, kapitalist ekonomik sistem içerisinde yaşamını sürdürmek (emek gücünü yeniden üretmek) için çalışan milyonlar ile rant ve kriz koşullarının “fırsat”larından yararlananlar arasında da gelir farkı giderek açılacak. Bu durumu yok sayıp; döviz kuru, faiz ve borsa kağıtları üzerine pembe tablolar çizen burjuva iktisatçıları ise tarihin bu ağır sorumluluğunu bir halka gibi boyunlarında taşıyacaklar.
Evrensel-Ekonomik Perspektif-10 Ocak 2008

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap / Değiştir )

Connecting to %s

Information

This entry was posted on 13/08/2009 by in Köşe Yazıları and tagged .
Follow Prof. Dr. Sinan Alçın on WordPress.com
%d blogcu bunu beğendi: